Linux Mint’te NTFS diski kalıcı klasöre bağlamak

emrebilgin.com-linux-official-logoSevimli Penguen‘imizin dünyasından merhaba tekrar 🙂

Özellikle Linux depolama yönetimi konseptiyle alakalı bir makalede buluştuk bu kez. Harici veya dahili bir NTFS disk bölümünü (partition) kalıcı olarak bir Linux klasörüne bağlayacağız.

Konsept

Öncelikle bahsetmemiz gereken Linux’un diskleri yönetme biçimi. Bir Linux dağıtımı, kurulu olduğu disk bölümleri hariç diğer bölümlere erişmek için mount/unmount (bağlama/ayırma) işlemi uygular. Fiziksel olarak sisteme bağlanmış olan bir disk bölümü, Linux tarafından bir evin odası gibi algılanır. Odaya erişmek için öncelikle kapısını açması gerekir. Bu işlem mount (bağlama) işlemi olarak adlanır. Mount edilmiş bir disk bölümüne Linux okuma/yazma işlemleri yapabilir fakat biçimlendirme, silme, boyutlandırma gibi işlemleri yapamaz. Bu işlemleri evin odasının dışını boyamak, dış bakımlarını yapmak ve şekillendirmek gibi düşünebiliriz. Bu işlemler için önce kapı kapatılıp dışarı çıkılmalı, yani bölüm unmount (ayırma) edilmelidir.

NTFS (New Technology File System)

Windows 2000’den beri Microsoft’un aktif olarak işletim sistemlerinde kullandığı NTFS dosya sisteminin Linux tarafından desteklenmesi, Ubuntu, Mint gibi son kullanıcıyı hedefleyen Linux dağıtımlarında sağlanmış durumda. -Hatta şahsi olarak Linux’un NTFS dosya sistemini Windows’tan daha stabil kullandığını söyleyebilirim!-

NTFS dosya sistemli bir disk bölümünü Linux ile kullanmak istediğimizde yapmamız gereken tek şey mount etmek. Burada yaşayacağımız problem, her bilgisayarı yeniden başlattığımızda mount işlemi yapmamız gerektiği. Aksi halde oda örneğimizde olduğu gibi kapısı kapalı bir odanın içine erişemeyiz. Bu durum özellikle Windows paylaşımları oluşturduğumuzda veya Linux sistemimizde NTFS depolama diski kullandığımızda problem yaratacaktır.  Problemin çözümü ise NTFS disk bölümümüzü, Linux dosya sisteminde var olan bir klasöre mount etmek (bağlamak). Bu şekilde Linux sistemimiz her açıldığında disk otomatik olarak bağlanmış olacak ve bağladığımız klasöre giriş yaparak diske erişebileceğiz.

Yapılandırma

VMware üzerinde örnekleyerek NTFS bölümümüzü bir klasöre bağlayalım. Yeni bir VMware sanal makinesi oluşturduğunuzu ve 2 adet sanal disk tanımladığınızı varsayıyorum. İlk disk Linux’un kurulu olduğu ve ikinci disk tek bölüm olarak oluşturulmuş NTFS depolama bölümümüz olacak. Öncelikle sistemimizi bu konfigürasyonda sanal olarak başlatalım.

emrebilgin.com-mounting-ntfs-partitions-disks
Örnek disklerimiz

Yukarıdaki resimde göreceğiniz üzere 30 GB Linux sistem diski ve 20 GB depo diski oluşturdum ve mount etmedim. Şimdi bu işlemi yapmak için biraz uçbirimle haşır neşir olacağız.

ALT + F2 kombinasyonuyla komut başlatıcısına gelip gnome-terminal yazarak uçbirimi başlatıyoruz. Daha önceki makalelerde okumuş olacağınız şekilde sudo su ve peşine root hesap şifresini yazarak root yetkilerini aktif ediyoruz. (Bu işlemi bilmeyenler için daha detaylı anlatım buradaki diğer makalemde mevcut.)

Uçbirime eriştikten sonra diskimizin Linux tarafından hangi isimle adlandırıldığını öğreneceğiz. Windows sistemlerde C, D, E gibi sürücü harfleriyle yapılan adlandırma işlemi, Linux tarafında sda1, sda2, sdb1, sdc1 gibi ifadelerle yapılır. Burada sd ifadesinden sonra gelen a, b, c harfleri her bir ayrı diski; sdX ifadesinden sonra gelen her sayı ise o X diskin kaçıncı sıradaki bölümü olduğunu gösterir.

Örneğin 80 GB toplam boyutu olan ve yarı yarıya iki bölüme ayrılmış olan bir diskimiz olsun. Windows bu diskin ilk bölümünü C, ikinci bölümünü ise D harfiyle adlandıracaktır. Linux ise o diskin tümünü sda; diskin ilk sıradaki 40 GB bölümünü sda1, ikinci sıradaki 40 GB bölümünü ise sda2 olarak adlandıracaktır.

Bağlama işlemi yapmak için NTFS diskimizin hangi isimle adlandırıldığını öğrenmemiz gerek. Uçbirime dönüyoruz ve

fdisk -l

komutunu vererek disk bölümlerimizi görüyoruz.

emrebilgin.com-mounting-ntfs-partitions-fdisk
Disk bölümleme bilgilerimiz

Yukarıdaki resimde göreceğiniz gibi iki adet diske ait aşağıdaki bilgileri edindik.

Disk /dev/sda: 32.2 GB, 32212254720 bytes
255 heads, 63 sectors/track, 3916 cylinders, toplam 62914560 sektör
Units = sektör of 1 * 512 = 512 bytes
Sector size (logical/physical): 512 bytes / 512 bytes
I/O size (minimum/optimal): 512 bytes / 512 bytes
Disk kimlikleyicisi: 0x000be5ff

   Aygıt Açılış    Başlangıç     Bitiş  BlokSayısı Kml Sistem
/dev/sda1   *        2048    58914815    29456384   83  Linux
/dev/sda2        58916862    62912511     1997825    5  Ek
/dev/sda5        58916864    62912511     1997824   82  Linux takas / Solaris

Disk /dev/sdb: 21.5 GB, 21474836480 bytes
255 heads, 63 sectors/track, 2610 cylinders, toplam 41943040 sektör
Units = sektör of 1 * 512 = 512 bytes
Sector size (logical/physical): 512 bytes / 512 bytes
I/O size (minimum/optimal): 512 bytes / 512 bytes
Disk kimlikleyicisi: 0x0005f164

   Aygıt Açılış    Başlangıç     Bitiş  BlokSayısı Kml Sistem
/dev/sdb1            2048    41943039    20970496    7  HPFS/NTFS/exFAT

Çıktıda göreceğiniz /dev/sda Linux’un kurulduğu 30 GB diskimizi ifade ederken, /dev/sdb ise depo olarak oluşturduğumuz 20 GB bölümü ifade ediyor.

Bizim bağlamak istediğimiz 20 GB diskteki tek NTFS bölümü (diskin tamamı tek parça olarak bölümlenmiş durumda) ise /dev/sdb1 olarak adlandırılmış. Bu bilgiyi not ediyoruz.

Şimdi NTFS bölümümüzü bağlamak için kök klasörde bir klasör oluşturacağız.

mkdir /depodisk

diyerek depodisk isimli klasörümüzü oluşturduk. Siz bu ismi değiştirebilirsiniz. Fakat klasör isminin başında / (slash) işaretini unutmayın.

fstab (File System Table)

Linux disk yapılandırma bilgisini fstab isimli bir dosyada tutar. Bu dosya dağıtımlara göre farklı isimlerde ve farklı yollarda olabilir.

Mint dağıtımındaki konumu olan /etc/fstab yolundaki dosyayı gedit metin editörüyle (yada bir başkası) açarak bağlama bilgilerini yazacağız. (gedit metin editörü Mint dağıtımında varsayılan olarak yüklü gelir.) Kolay yoldan dosyayı editörle açmak için uçbirime

gedit /etc/fstab

komutunu veriyoruz.

emrebilgin.com-mounting-ntfs-partitions-fstab
fstab dosyamız

Gördüğünüz üzere fstab dosyamız karşımızda. Dosyanın en sonuna bir satır ekleyerek bağlama noktası oluşturacağız. Ekleyeceğimiz satır:

/dev/sdb1 /depodisk ntfs defaults,umask=1000,gid=46 0 0

Yukarıdaki satırı kendimize göre düzenlememiz gerekiyor. Satırın başındaki /dev/sdb1 ifadesi, biraz önce not ettiğimiz bağlamak istediğimiz NTFS bölümünün ismi. /depodisk ifadesiyse biraz önce oluşturduğumuz, diski bağlayacağımız klasörün yolu. Geri kalan ifadeler Linux kullanıcı ve yetki sistemine göre, Linux Mint’in varsayılan kullanıcısının bilgilerini içeriyor. Bu ifadeler sayesinde diskimizde tam erişim yetkimiz olacak.

Satırı kendimize göre ayarlayarak ekledikten sonra, fstab dosyamızın son hali:

# /etc/fstab: static file system information.
#
# Use ‘blkid’ to print the universally unique identifier for a
# device; this may be used with UUID= as a more robust way to name devices
# that works even if disks are added and removed. See fstab(5).
#
# <file system> <mount point>   <type>  <options>       <dump>  <pass>
# / was on /dev/sda1 during installation
UUID=9339f4c4-70ff-425b-a385-02a0b730fc39 /               ext4    errors=remount-ro 0       1
# swap was on /dev/sda5 during installation
UUID=c7ebfc8d-031b-4bcf-af28-dff71e8a84f4 none            swap    sw              0       0
/dev/fd0        /media/floppy0  auto    rw,user,noauto,exec,utf8 0       0
/dev/sdb1 /depodisk ntfs defaults,umask=1000,gid=46 0 0

Dosyamızı bu şekilde kaydediyor ve gedit’i kapatıyoruz.

Bu işlemden sonra Linux Mint bilgisayarımızı yeniden başlatarak güncel fstab dosyasını yüklemesini sağlayacağız.

Sistemimiz yeniden başladıktan sonra disk bölümümüz erişilebilir durumda olacak. Test etmek için Masaüstü > Bilgisayar > Dosya Sistemi yolunu takip ediyoruz. Burada göreceğiniz depodisk klasörüne girdiğimizde, bağladığımız NTFS bölümüne erişmiş olacağız.

emrebilgin.com-mounting-ntfs-partitions-drive-content
Bağladığımız NTFS diskimiz

Kolaylık olması açısından masaüstüne depodisk klasörünün bir kısayolunu oluşturalım. Bunun için Bilgisayar > Dosya Sistemi ekranındayken, depodisk klasöründe sağ tuş tıklayarak Root Olarak Aç komutunu veriyoruz. Bize sorulan root hesap şifresini girdiğimizde depodisk klasörü en üst düzey yetkilerle açılmış olacak. Klasör açıldığında sol taraftaki menüden tekrar Dosya Sistemine geçiyoruz. Yine depodisk klasöründe sağ tuş > Bağlantı oluştur komutunu veriyoruz.

emrebilgin.com-mounting-ntfs-partitions-folder-linking

İşlemi uyguladıktan sonra depodisk klasörüne ulaşan bir kısayol göreceğiz.

emrebilgin.com-mounting-ntfs-partitions-filesystem
Kısayolumuz

Yukarıdaki örnekteki depodisk öğresine bağlantı isimli dosyayı masaüstümüze kopyalıyoruz. Şimdi açık olan pencereleri kapatıp, masaüstümüzdeki kısayolumuza istediğimiz ismi verebiliriz.

emrebilgin.com-mounting-ntfs-partitions-accessing-drive
Klasöre bağlanmış diskimiz

Yapmamız gereken işlemler tamamlandı. Artık NTFS diskimizi Linux’un bir parçası gibi rahatça kullanabiliriz.

4319 kez okundu.

Sen de yorumla