Raspbian kurulumu sonrası ilk ayarlar ve raspi-config

emrebilgin.com-raspbian-logo
Raspberry anlatımları serisine devam ediyoruz. Burada Raspberry’den bahsetmiş, burada ise ilk kurulumunu ve SSH bağlantısını anlatmıştım. Şimdiyse ilk yapılandırmasını yapacağız. Tüm anlatımlarda kullandığım gibi yine cihazımız Raspberry Pi 2 Model B.

Raspbian güncellemeleri

Öncelikle cihazımızın paket yöneticisi güncellemelerini yapacağız. Bunun için SSH bağlantısıyla cihazımıza bağlanıyoruz. Yazı başlığındaki ilk kurulum makalesinde SSH bağlantısının nasıl yapılacağını da anlatmıştım. Aynı adımları uygularak cihaza bağlanalım ve SSH komut ekranında Putty’ye sırasıyla komutlarımızı girmeye başlayalım.

İlk komutumuz

sudo su

Daha önceki Linux Mint anlatımlarında da bahsettiğim gibi, bu komut bize uçbirim oturumundayken superuser yetkileri edindiriyor. Cihazı halt komutuyla kapatmak gibi bazı işlemlerde superuser yetkileri gereklidir.

Bir sonraki komutumuz:

apt-get update

Bu bizim kullanılabilir paket listemizi ve versiyonlarını güncelleyecek fakat hiçbirini yüklemeyecek. Paket sistemi hakkında bilgili değilseniz şuradan bilgi alabilirsiniz.

Bu komut sonrası aşağıdaki gibi bir ekran ile karşılacağız.

emrebilgin.com-apt-get-update-komutu
apt-get update komutu çalışıyor

İşlem bittiğinde demin güncellediğimiz paket listesindeki bizde yüklü olan paketlerin yüklenmesini sağlayacağız. Bunun için bu sefer update değil upgrade komutu çalıştırıyoruz.

apt-get upgrade

İki komut arasındaki fark özetle: update listeyi güncellerken, upgrade kurulu paketlerin de en güncel olanlarını yükler.

Upgrade çalışması esnasında (apt-get install paketadi şeklindeki bazı paketlerin kurulumunda da aynı durum geçerlidir) bizden disk alanındaki değişikliklerle ilgili onay ister. Aşağıda örneğini göreceğiniz ekrandaki gibi soru ile karşılatığımızda y tuşuna basarak (yes) onay veriyor ve devam etmesini sağlıyoruz.

emrebilgin.com-apt-get-upgrade-komutu-kurulum-onayi
apt-get upgrade onay sorusu

Bu işlem de tamamlandıktan sonra, Raspbian tarafındaki temel işlemlerimiz tamamlanmış oluyor.

raspi-config

Şimdi Raspberry’ye özel olarak geliştirilmiş raspi-config uygulaması yardımıyla Raspbian sistemimizi konfigüre edeceğiz. Bu uygulama Raspberry için gerekli temel yapılandırmayı sağlar. Normalde HDMI arayüzü üzerinden görüntü alarak cihazınızı çalıştırıyorsanız, ilk yükleme esnasında karşınıza grafiksel olarak raspi-config gelir. Fakat biz bu gereksinimi ortadan kaldırmak için SSH üzerinden kurulum yapıyoruz. Bu yüzden uygulamayı kendimiz çalıştıracağız.

raspi-config ile yapılabilecek ayarları tek tek anlatacağım. Hepsini yapılandırmanıza gerek olmadığı gibi, gereklileri belirteceğim. Öncelikle uygulamayı çalıştırıyoruz.

Komutumuz:

raspi-config

Çalıştırdıktan sonra aşağıda gördüğünüz gibi bir arayüz karşımıza gelecek. Burada yukarı-aşağı-tab-boşluk-enter tuşlarıyla seçimlerimizi yapacağız.

emrebilgin.com-raspi-config-uygulamasi
raspi-config ekranı

Öncelikle bu uygulamayı son sürüme güncelleyelim. Bunun için 8. sırada olan Advanced options seçeneğine giriş yapalım.

emrebilgin.com-raspi-config-advanced-config
raspi-config Advanced config seçenekleri

Listede gördüğünüz A0 Update seçeneğine giriş yapıyoruz. Bu komut uygulamayı güncelleyecek. Bu sırada tekrar siyah uçbirim ekranına dönüp, işlem bittiğinde tekrar raspi-config ekranına yönlendirileceksiniz.

raspi-config seçenekleri

Şimdi ana ekrandaki seçenekleri ve ne işe yaradıklarını öğrenelim.

1 Expand Filesystem:

Bu seçenek hafıza kartındaki tüm alanın işletim sistemi tarafından kullanılabilmesini sağlar. Dosya sistemini mümkün olan tüm alana genişleten bu işlemi uyguluyoruz.

İşlem tamamlandığında aşağıdaki ekranı görmelisiniz.

emrebilgin.com-raspi-config-expand-filesystem
Expand filesystem işlemi başarılı

2 Change User Password

Bu işlem ile bağlandığımız pi kullanıcısının şifresini değiştiriyoruz. Tabi ki kuvvetli bir şifre belirlemenizi öneriyorum.

Uyguladığımızda ilk olarak bize “yeni şifreyi gireceğimiz siyah uçbirim ekranına yönlendirileceğimiz” mesajını veriyor. Enter ile onaylıyor ve gelen ekrana şifremizi iki kez giriyoruz. Dikkat edelim: Burada girdiğimiz şifre yazarken görünmez.

emrebilgin.com-raspi-config-change-user-password
Yeni şifremizi iki kez giriyoruz

Password changed successfully uyarısını gördüğümüzde şifremiz değişmiştir.

3 Enable Boot to Desktop/Scratch

Bu seçenek bize Raspberry’nin önyüklemede nasıl davranacağımızı belirtmemizi sağlıyor. 3 seçeneği mevcut:

emrebilgin.com-raspi-config-boot-to-desktop-scratch
Raspberry önyükleme modu seçenekleri
  • Console Text console, requiring login (default): Varsayılan olarak sunulan bu modda; Raspberry uçbirim modunda (SSH gibi), oturum açma gerektiren şekilde yapılandırılır. Bu modda grafik masaüstü sistemi yoktur.
  • Desktop Log in as user ‘pi’ at the graphical desktop: Bu seçenek varsayılan olarak pi kullanıcısıyla oturum açılmasını sağlayıp (şifre sormadan) grafik masaüstü ortamına otomatik geçişi sağlar. HDMI üzerinden bağlayıp kullanacağız durumlar için bu ayar gereklidir. Önerdiğim ayar olarak bunu seçin.
  • Scratch Start the Scratch programming environment upon boot: Bu seçenek ise Scratch programlama arabirimine otomatik olarak geçişi sağlar. Scratch tamamen ayrı bir makale konusu. Bu yüzden burada değinmiyorum.

4 Internationalisation Options

Bu seçenek bölgesel yapılandırmamızı sağlar. Biz Türk kullanıcılar için en önemli diyebileceğim bölüm bu. Yine kendi içerisinde 3 seçeneği var.

emrebilgin.com-raspi-config-internationalisation
Bölgesel seçenekler
  • I1 Change Locale: Bu bölgesel dil ve kültür seçimi seçeneğimiz. Enter tuşuna bastığımızda karşımıza gelecek ekrandan “tr_TR.UTF-8 UTF-8” seçeneğine gelip boşluk tuşu ile işaretliyor ve enter tuşuna basarak kaydediyoruz. (Page down tuşuyla daha hızlı sayfa atlayabilirsiniz)
    emrebilgin.com-raspi-config-internationalisation-locale-secimi
    Locale seçimi

    Bu seçimden sonra karşımıza varsayılan olarak hangi bölgesel seçeneği kullanacağımız sorusu gelecek. Bu soruda önyüklü olarak gelen en_GB.UTF-8 ve tr_TR.UTF-8 UTF-8 seçeneğinden tr_TR olanı seçip enter ile kaydediyoruz.

     

    emrebilgin.com-raspi-config-internationalisation-varsayilan-locale-secimi
    Raspberry Pi 2 Türkçe dil seçimi

    Burada dikkat edeceğimiz ise internet bağlantımızın olması. Seçtiğimiz dil ve bölge paketleri internetten yüklenecek.

  • I2 Change Timezone: Bu seçenek saat dilimi seçimi için. Yine yukarıdakine benzer bir seçim ekranı sistemiyle öncelikle Europe, ardından Istanbul seçip kaydediyoruz.
  • I3 Change Keyboard Layout: Bu seçenek klavye düzenimizi seçmemizi sağlar. Fakat cihaza bağlı klavye olmadan SSH üzerinden işlem yaptığımız için, bu seçenekte enter tuşuna bastığınızda ana ekrana tekrar geri yönlendirilirsiniz. Bu seçeneği yapılandırmak istiyorsanız, cihazınıza klavye bağlayın ve seçenek olarak Turkish International with Dead Keys olanı seçin. Bu aşamayla ilgili sorun yaşarsanız yorum kısmından iletebilirsiniz.

5 Enable Camera

Bu seçenek Raspberry üzerindeki dahili kamera bağlantısının aktif olmasını sağlar. Eğer Raspberry kamerası alıp bağladıysanız, seçeneğe gelin ve Enable komutu verin. Kameranız yoksa yapılandırmanız gerekmez.

6 Add to Rastrack

Bu seçenek Raspberry’mizi online interaktif Raspberry Pi haritasına eklemek için.

Bahsettiğim haritaya rastrack.co.uk adresinden ulaşabilirsiniz.

Eğlenceli bir seçenek olan bunu kullanmak isterseniz, bu seçenekte enter tuşuna basın. Daha sonra size bir kullanıcı adı/rumuz soracak. Girdiğinizde daha sonra mail adresinizi de isteyecek.

Her iki bilgiyi de verdiğinizde siyah uçbirim ekranında Hit enter to continue mesajı alacaksınız. Devam etmek için enter tuşuna basıyoruz. Bu işlem sonrası Raspberry’miz konum bilgimizle birlikte haritaya dahil ediliyor.

emrebilgin.com-raspberry-pi-rastrack-turkiye-bursa
Rastrack Türkiye, Bursa

Benim şu an bulunduğum bölgede 12 tane kayıtlı Raspberry kullanıcısı varmış 🙂

7 Overclock

Bu seçenek bilindiği gibi cpu saat çarpanlarıyla oynayarak çalışma frekansını değiştirmek, nam-ı diğer overclock işlemi. Özel bir ihtiyacınız varsa kullanabilirsiniz. Fakat yapmanızı ne ben, ne Raspbian önermiyor. Zira fazla yük ile çalıştırmak cihaz ömrünü kısaltır ve başarısız olunması durumunda cihazınız kullanım dışı kalabilir.

Kullanmak isterseniz enter tuşuna bastıktan sonra gelen uyarıyı onaylayıp, çalışma profillerinden birini seçin.

8 Advanced Options

Bu bizim gelişmiş seçenekler menümüz. Yine makale başında da anlattığım gibi kendi alt seçenekleri mevcut. Tek tek öğrenelim:

  • A1 Overscan: Bu seçenek HDMI görüntüde siyah çizgiler alıyorsanız değiştirmeniz gereken bir ayar. Yaptığı işlem ise gpu görüntü çıkışını yapılandırmak. Söylediğim gibi bir probleminiz varsa ayarı Enable / Disable olarak değiştirip problemin giderilip giderilmediğini deneyin.
  • A2 Hostname: Windows sistemlerdeki karşılığı Bilgisayar Adı olan bu ayar, network katmanında cihazımızla etkileşimde kullanacağımız alan adı olarak işlem görecek. İstediğiniz isimle değiştirebilirsiniz. Kullanmak için enter tuşuyla seçin ve gelen mesajı onaylayın. Daha sonra hostname yazacağınız ekran karşınıza gelecek. Yine ismi yazıp Ok diyerek kaydediyoruz.
  • A3 Memory Split: Bu seçenek gpu (görüntü işlemcisi) biriminin ne kadar ram kullanacağını belirler. Eğer HDMI üzerinde masaüstü ortamı ağırlıklı çalışacaksanız, varsayılan değer olan 128 MB değerini artırın. Benim gibi SSH ağırlıklı kullanıp, fazla gpu performansına ihtiyacınız yoksa düşürebilirsiniz. Benim verdiğim değer 64 MB.
  • A4 SSH: Bu ayar varsayılan olarak aktiftir ve cihazınıza SSH üzerinden erişimi mümkün kılar. Dikkatli olun; yanlışlıkla kapatırsanız, cihazınıza fiziksel olarak monitör, klavye ile erişip tekrar bu raspi-config üzerinden aktif etmeniz gerekir. Bu sebeple sürekli Enabled olarak ayarlanmalı.
  • A5 Device Tree: Bu seçenek Raspbian çekirdeğinin Device Tree kullanımını aktif eder. Ayrı bir makale konusu olan bunu kısaca, driver gerektiren donanımsal katmanların çekirdek tarafından yönetimi diye özetleyeyim. SPI, I2C, Audio gibi arabirimleri kullanacaksanız, Enable olarak ayarlayın.
  • A6 SPI: Bu seçenek SPI arabiriminin otomatik olarak yüklenmesini sağlar. Pi kamera veya elektronik olarak cihazı kullanacağınız durumlarda Enable olarak ayarlayın.
  • A7 I2C: Bu seçenek I2C arabiriminin otomatik olarak yüklenmesini sağlar. Elektronik olarak cihazı kullanacağınız durumlarda Enable olarak ayarlayın.
  • A8 Serial: Bu seçenek kabuk ve çekirdek mesajların serial bağlantıda aktif/deaktif olması için gerekli. Elektronik olarak cihazı kullanacağınız durumlarda Enable olarak ayarlayın.
  • A9 Audio: Bu seçenek cihazınızın ses çıkış modunu ayarlar.
    emrebilgin.com-raspi-config-audio
    Raspberry Pi ses çıkışı ayarları

    0 Auto: HDMI ile görüntü aldığınız durumda ses verisinin de HDMI üzerinden iletilmesini, 3.5mm ses jackı bağladığınız durumdaysa sesin stereo olarak jack üzerinden iletimini ayarlar. HDMI önceliklidir.

    1 Force 3.5mm: Cihazın her durumda kulaklık jackı (stereo) üzerinden ses çıkışı yapmasını sağlar.

    2 Force HDMI: Cihazın her durumda HDMI arabirimi üzerinden ses çıkışı yapmasını sağlar.

  • A0 Update: Başta da belirttiğimiz gibi bu bizim raspi-config aracımızı güncelleyecek. İlk Raspbian kurulumu sonrası bir kez yapmamız gerekiyor. Bundan sonra da belirli aralıklarla yapmanızda fayda var.

9 About raspi-config

raspi-config aracı hakkında iletisi.

Sonuç

Tüm bu ayarlardan sonra Raspberry’miz ilk kullanıma hazır durumda. Tabi raspi-config aracını Finish seçeneğine gelerek (tab tuşu ile) kapatırken sorulan yeniden başlatma sorusuna Yes diyerek cihazı yeniden başlatıktan sonra.

Bir sonraki makalemde uzak masaüstü bağlantısı kullanarak Raspbian masaüstüne erişmeyi anlatacağım. Bu işlem bizi HDMI monitor, klavye, mouse gibi donanım ihtiyaçlarından kurtaracak.

Şimdilik Raspberry’nizle keyifli çalışmalar 🙂

3922 kez okundu.

Raspbian kurulumu sonrası ilk ayarlar ve raspi-config” üzerine 3 yorum

  1. http://sonercelix.com/?p=28

    Raspberry Pi Şifre Değiştirme işlemini ve bir çok yazılımı öğreten güzel bir site. Site sadece kod üzerine çalışıyor. Öğrenebileceğiniz çok güzel şeyler var. Uzun zamandır takip ediyorum. Takip etmenizi tavsiye ederim 🙂

    1. Merhaba Ömer Bey;

      Yüksek ego sahibi bir blog yazarı olmuş olsam, sanıyorum bağlantınızı maskeler veya yorumunuzu onaylamazdım. Yorumunuzu kendi blogunda yapılan reklam olarak algılayabilecek büyük bir kitlenin var olduğunu biliyorum 🙂 Teşekkür ederim şahsen katkınız için. Umarım blogum aracılığıyla verdiğiniz linke ulaşıp bilgiden istifade edenler olur.

  2. merhaba rasbian işletim sistemini kurduktan sonra internetten çekmeden retropie, librelec vs. gibi sistemleri img dosyasıyla nasıl çalıştırabilirim? flasha atıp içinde açıyorum fakat üzerine kuramıyorum. berryboot ile farklı sistemler kurabiliyorum ancak int bağlantım şuan yok img olarak sistemler elimde rasbian içine yüklemek dışında berryboot ile bağlantısız flash takarak dosyaları açtım ancak img dosyalarını öylede göremedim yardım edebilirseniz sevinirim teşekkürler.

Sen de yorumla